Domy z konopi – jak i dlaczego warto je budować?

Na całym świecie ludzie starają się budować najbardziej ekonomiczne i ekologiczne domy. Przyjęło się, że wymaga to ogromnego wysiłku, aby żyć w sposób bardziej zrównoważony. Konopie są już ważnym materiałem budowlanym, a wygląda na to, że w przyszłości zastąpią inne, chemiczne produkty. Jak więc możemy wykorzystywać ten odnawialny, naturalny produkt w budowie wymarzonego domu?

Konwencjonalne metody budowlane stają się coraz bardziej inwazyjne dla środowiska. Konieczność powstawania nowych osiedli i rozszerzanie obszarów mieszkalnym przyczynia się do coraz większej presji, jaką stawiamy na ekosystemie. Zajmujemy wcześniej naturalne tereny, wycinamy lasy, marnujemy zasoby. Temu ostatniemu problemowi łatwo zaradzić, właśnie dzięki konopiom.

Cegła

Cegła

Dlaczego musimy przemyśleć urbanizację?

Głównie dlatego, że wiele osób zaczyna tęsknić za alternatywą i możliwością dokonywania racjonalnych wyborów. Współcześnie decydując się na życie na wsi nie mamy pewności, czy za kilka lat koło naszego domu nie powstanie osiedle jednakowych, niezbyt pięknych domków. Ludzie zaczynają być też bardziej świadomi kwestii dbania o środowisko, jak również marzy im się bliski kontakt z naturą. Do tego dochodzi czynnik ekonomiczny – dlaczego mamy się godzić na horrendalne rachunki, skoro wystarczy zmiana materiału budowlanego, by zaoszczędzić kilka do kilkunastu tysięcy złotych rocznie?

Istnieje wiele powodów, dla których ludzie są chcą żyć w mniejszych, bardziej ekologicznych społecznościach i powoli, ale pewnie, zaczynamy widzieć znaczenie tego faktu. Przeprowadzka gwiazdy filmowej z Warszawy na mazurską wieś nie jest już traktowana jak fenomen, ale jako coś zrozumiałego i oczywistego. Jednak nadal własny dom kojarzy nam się z niewyobrażalnymi kosztami, choć w rzeczywistości wybudowanie i utrzymanie domu jest o wiele tańsze niż kupno małego mieszkania w większym mieście.

Dom na wzgórzu

Dom na wzgórzu

Eko-domy są się realną alternatywą

Konopie stają się coraz bardziej popularnym, ekologicznym wyborem w kwestii materiałów budowlanych. Produkt ten ma wiele zalet, w tym doskonałe odprowadzanie wilgoci, regulację temperatury, przepuszczanie powietrza. Do tego jest materiałem lekkim, elastycznym, a zarazem bardzo trwałym, wykazuje niezwykłą odporność na ogień czy gnicie. Odstrasza również gryzonie i zapobiega inwazji owadów. Ogromną zaletą jest również to, że po wyburzeniu domu beton nadaje się jako nawóz – nic się więc nie marnuje.

„Cegła” z konopi nazywa się hemcrete. Pozyskiwanie konopi pod budowę jest niebywale szybkie. Sam proces jest nieinwazyjny dla środowiska i trwa kilka miesięcy. Rzadko wymaga zastosowania kilku pestycydów lub nawozów, a przy zbiorach pracę może dostać nawet kilkaset osób. Myślmy więc o konopi jako o podstawowym składniku naszego hipotetycznej eko-domu i dowiedzmy się więcej o jego wadach i zaletach w porównaniu z innymi materiałami ekologicznymi.

Apartamenty w budowie

Apartamenty w budowie

Planowanie i ocena kosztów domu

Pierwszym ważnym czynnikiem jest oczywiście budżet. Nawet jeśli sami znamy się na budownictwie i w powstawaniu domu będzie nam pomagać cała rodzina i znajomi, to i tak na koszty zawsze należeć patrzeć z nadwyżką. Najpierw jednak przyjdzie nam zapłacić za architekta. Zdarza się, że opłaty architektoniczne stanowią około 10-15% całkowitych kosztów budowy, ale zależy to od konkretnej lokalizacji i planu. Architekt zadba o stworzenie projektu domu, w tym uwzględni w nim wymaganą liczbę pokoi i poziomów. Pod względem zrównoważonego rozwoju powinniśmy kierować się prostą zasadą: im mniej tym lepiej. Mieszkanie w pałacowych willach nie jest ani przyjemne, ani ekonomiczne. Spójrzmy więc na nasz przyszły dom racjonalnie – mamy czteroosobową rodzinę? Trzy sypialnie, salon, kuchnia i dwie łazienki spokojnie nam wystarczą. Mniejszy dom to także mniejsze wydatki na materiały budowlane, a w przyszłości mniejsze rachunki za ogrzewanie, prąd i podatek od nieruchomości.

Znalezienie odpowiedniego miejsca pod budowę

Następnym ważnym krokiem jest znalezienie odpowiedniego miejsca na budowę domu konopnego. Będzie to zależało w dużym stopniu od lokalnych przepisów ustawowych, wykonawczych, cen i dostępności. Rozważmy wszystkie oferty ostrożnie. Czasem warto też sprawdzać ceny starych i zniszczonych domów, bowiem może się okazać, że działka na której stoją, jest więcej warta niż sam budynek. Wtedy doliczamy tylko koszty wyburzenia, a i tak będziemy na plusie. Często takie podejście jest lepsze niż budowa na dzikim terenie. W końcu mamy zamiar stworzyć ekologiczny dom, więc musimy być pewni, że nie będzie on zawadzał okolicznym zwierzętom i że nie zniszczymy ich siedlisk.

Tereny poprzemysłowe również są warte rozważenia, ale są one często zanieczyszczone odpadami i toksycznymi związkami, więc wydają się być lepszym rozwiązaniem dla długoterminowych projektów, w których to najpierw sadzimy konopie pod budowę. Przez kilka lat uprawy gleba będzie w stanie sama się oczyścić. Tak więc jeśli planujemy przy naszym eko-domu postawić ogródek, to musimy być pewni, że ziemia jest pozbawiona jakichkolwiek chemikaliów.

Kula ziemska

Kula ziemska

Eko-energia

Na etapie wyboru gruntu warto też zainteresować się energią odnawialną i jej dostępnością w okolicy. Można rozważyć zainstalowanie paneli słonecznych, pasywnego ogrzewania słonecznego, systemu recyklingu ścieków, zbierania deszczówki, turbin wiatrowych, a nawet mikro-elektrowni wodnych. Jeśli zdecydujemy się na któreś z tych rozwiązań, to dowiedzmy się, czy otrzymamy na nie pozwolenie od lokalnych władz i czy nie przysługują nam ulgi lub nawet zwrot kosztów za korzystanie z ekologicznych źródeł energii. Dodatkowo cena zainstalowania tych technologii szybko spada, więc stworzenie domu, który będzie w 100% samowystarczalny jest prostsze, niż można to sobie wyobrazić.

Jakie materiały będą potrzebne? Skąd je pozyskać?

Mając plan, ziemię i strategię zaopatrzenia w energię, czas zabrać się za kupno materiałów budowlanych. Dom z konopi tworzy się wykorzystując przeważnie beton konopny, który układa się nad drewnianym szkieletem, choć mogą być również stosowane ramy stalowe lub betonowe. Jedną z głównych wad betonu konopnego jest to, że nie jest wystarczająco nośny, by wspierać konstrukcję dachów bez wsporników czy właśnie ram. Dotyczy to również fundamentów – beton konopny nie sprawdzi się w tej roli.

A czym właściwie jest beton konopny? Jest to prosta mieszanka zdrewniałej, wewnętrznej części łodygi konopi (czyli tego, co pozostało po wykorzystaniu wszystkich włókien) z wapnem i wodą. W budownictwie “wapno” odnosi się do tlenku wapnia i wodorotlenku wapnia pochodzącego z wapienia i kredy. Mieszanina wody, włókien naturalnych i wapna stanowi podstawę materiałów budowlanych już od tysięcy lat (tak, trzeba zdawać sobie sprawę z tego, że to nie wymysł współczesnych budowlańców, a produkt sprawdzony przez naszych przodków).

Więc w jaki sposób można uzyskać beton konopny? Jeśli zdecydowaliśmy się na współpracę z firmą specjalizującą się w budowie z konopi, to ona powinna mieć wszystkie potrzebne materiały, w tym gotowe bloki i płyty. Jeśli nie chcemy brać wykwalifikowanej ekipy, to można szukać dostawców materiałów konopnych w sieci. Nawet jak na polskie warunki to liczba sklepów jest dość imponująca. Beton konopny można kupować albo pojedynczo na paletach, albo od razu całą ciężarówkę.

Budowa

Budowa

Raźniej w grupie!

Jeśli rozważamy budowę domu z wykorzystaniem materiału konopnego, to może się okazać, że wokół nas znajduje się więcej osób z podobnym pomysłem. W końcu domy z konopi są teraz gorącym tematem, więc na pewno ktoś z naszych znajomych również jest zainteresowany tą kwestią. Budowa dwóch domów w tym samym czasie to świetny sposób na oszczędność – można dzielić się kosztami transportu, wspólnie analizować plany budowy, wymieniać się doświadczeniami. Osoby, które mają wiedzą o ekologii często między sobą świetnie się dogadują. Czy wizja sąsiedztwa, w którym wszyscy szanują naturę, myślą ekonomicznie i są do siebie pozytywnie nastawni nie jest kusząca? Konopie mogą być idealną podstawą do powstawania długoterminowych zrównoważonych społeczności.

Okno z widokiem na domek

Okno z widokiem na domek

Podsumowanie

Beton konopny powstał we Francji w 1980 roku, na podstawie odnalezionej historycznej receptury, która była w powszechnym użyciu wieki temu. Ponieważ nowoczesna forma została opracowana przez francuską firmę Isochanvre, to ona stała się pionierem i wpłynęła na powstanie ponad 250 domów w różnych miejscach w całej Francji. Domy z konopi są budowane w Wielkiej Brytanii, Włoszech, Francji, Belgii, Szwajcarii, Holandii, USA, Kanadzie i wielu innych krajach na całym świecie. Obecnie University of Bath z Wielkiej Brytanii podejmuje trzyletnie badania nt. rozwijania paneli prefabrykowanych betonu konopnego, co mogłoby w przyszłości znacząco przyspieszyć budowę nawet na skalę przemysłową.

Teraz konopie są porównywalne pod względem kosztów dla konwencjonalnych materiałów budowlanych, jednak ich proekologiczne powstawanie i zmniejszenie długoterminowych kosztów utrzymywania domu są na pewno warte rozważenia. Ponadto przemysł bardzo szybko się rozwija i wzrasta popularność wykorzystywania konopi, więc ceny materiałów konopnych i ich przystępność na pewno w niedługim czasie będą jeszcze lepsze.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.